Prebranac — serbska fasola zapiekana z cebulą i słodką papryką

Przebierz fasolę, opłucz i zalej całymi 2 l zimnej wody w dużej misce. Przykryj i wstaw do lodówki na 8–12 godzin; ziarna wyraźnie napęcznieją. Następnego dnia wylej całą wodę z moczenia i ponownie opłucz fasolę. Czas przepisu zakłada 12 godzin moczenia.

Przełóż namoczoną fasolę do garnka o pojemności 4–5 l. Wlej 2 l świeżej wody, dodaj liście laurowe oraz 4 g soli i doprowadź do wrzenia. Od tego momentu gotuj bez przykrycia przez 30 minut przy wyraźnym, ciągłym wrzeniu. Następnie zmniejsz ogień i gotuj łagodnie przez kolejne 45–75 minut, aż ziarna będą całkowicie miękkie i kremowe w środku, ale nadal zachowają kształt. Jeśli pozostają twardawe, przedłuż gotowanie przed przejściem do zapiekania. Fasola przez cały czas powinna być przykryta wodą; w razie potrzeby dolewaj małe porcje gorącej wody z odmierzonej ilości do 500 ml. W trakcie łagodnego gotowania przygotuj cebulę według następnych kroków.

Cebulę pokrój w cienkie półplasterki, a czosnek drobno posiekaj. Na głębokiej patelni o średnicy około 28–30 cm rozgrzej całe 80 g oleju słonecznikowego. Dodaj cebulę i pozostałe 4 g soli. Smaż na małym lub umiarkowanie małym ogniu przez 30–40 minut, często mieszając, aż cebula mocno zmięknie, zmniejszy objętość i stanie się jasnozłota. Jeśli zaczyna ciemnieć zbyt szybko, zmniejsz ogień. Cały olej pozostaje z cebulą i będzie wykorzystany w potrawie.

Do miękkiej cebuli dodaj czosnek i mieszaj na małym ogniu przez 1 minutę, aż zacznie pachnieć. Zdejmij patelnię z ognia, wsyp całą słodką mieloną paprykę oraz czarny pieprz i dokładnie wymieszaj z cebulą oraz olejem. Ciepło patelni wystarczy, aby przyprawy uwolniły aromat; długie smażenie papryki mogłoby nadać jej gorycz.

Rozgrzej piekarnik do 180°C, grzanie góra–dół. Przygotuj naczynie do zapiekania o wymiarach około 30 × 20 cm, wysokości co najmniej 6 cm i pojemności około 3 l. Z ugotowanej fasoli odmierz i zachowaj 500 ml wywaru, resztę odlej. Usuń liście laurowe. Delikatnie połącz całą fasolę z całą cebulą i olejem, uważając, aby nie rozgnieść ziaren. Przełóż do naczynia i wyrównaj. Wlej 400 ml zachowanego wywaru, rozprowadzając go po całej powierzchni. Pozostałe 100 ml zachowaj na ewentualne uzupełnienie podczas pieczenia.

Wstaw bez przykrycia na środkowy poziom rozgrzanego piekarnika i piecz przez 55–65 minut. Płyn powinien wyraźnie się zredukować, wierzch lekko zrumienić, a środek pozostać wilgotny. Jeśli podczas pieczenia fasola zaczyna wyglądać sucho, a wywar całkowicie zniknął z dna, dolej wzdłuż brzegów potrzebną ilość z zachowanych 100 ml. Unikaj mieszania, aby na wierzchu utworzyła się delikatna skórka. Jeżeli wierzch rumieni się zbyt mocno, osłoń naczynie luźno folią i dokończ pieczenie.

Wyjmij naczynie i zostaw na 10 minut, aby sos nieco zgęstniał. Podziel prebranac na cztery porcje i podawaj ciepły, nabierając fasolę razem z cebulą oraz całym pozostałym sosem. Niewykorzystaną część zachowanego wywaru odlej.