Kulajda — kremowa czeska zupa grzybowa z ziemniakami, koperkiem i jajkiem

Oczyszczone pieczarki pokrój w plasterki grubości około 5 mm, a obrane ziemniaki w kostkę o boku około 1,5 cm. Umyty i osuszony koperek posiekaj drobno, odważając 16 g do zupy oraz 4 g do podania. Przygotuj szeroki garnek z grubym dnem o pojemności co najmniej 3 l i średnicy około 24 cm oraz drugi, szeroki rondel o średnicy około 22 cm i pojemności co najmniej 2,5 l do jajek.

W garnku na zupę rozpuść całe 40 g masła na średnim ogniu. Dodaj pieczarki i smaż przez około 8–10 minut, mieszając co pewien czas, aż puszczą wodę, płyn z dna odparuje, a część brzegów lekko się zezłoci. Grzyby mają zmięknąć i pachnieć smażonymi pieczarkami; nie przypalaj masła i nie dodawaj kolejnej porcji tłuszczu.

Posyp pieczarki całą mąką i kminkiem, po czym mieszaj na średnim ogniu przez około 1 minutę, aby mąka połączyła się z masłem i straciła surowy zapach, ale nie zbrązowiała. Wlej najpierw 300 ml z odmierzonej wody na zupę, dokładnie rozcierając grudki łopatką, a następnie pozostałe 600 ml. Dodaj pokrojone ziemniaki, całą sól i biały pieprz. Doprowadź do łagodnego wrzenia, mieszając przy dnie.

Gotuj zupę na małym ogniu pod uchyloną pokrywką przez około 15–20 minut, mieszając od czasu do czasu. Ziemniaki powinny łatwo dać się przekłuć widelcem, lecz zachować kształt; jeśli środek kostek nadal stawia opór, gotuj jeszcze około 5 minut i sprawdź ponownie. Nie dodawaj octu, zanim ziemniaki zmiękną. W trakcie gotowania wlej do drugiego rondla 1500 ml wody i dodaj 40 ml octu; podgrzej pod pokrywką, aby woda była gotowa do jajek pod koniec przygotowywania zupy. Tej wody nie sól.

W misce wymieszaj całą śmietankę z około 150 ml gorącej zupy pobranej z garnka, dolewając zupę stopniowo. Wlej całą ogrzaną mieszankę z powrotem do miękkich ziemniaków i podgrzewaj na małym ogniu przez około 2–3 minuty, mieszając, bez gwałtownego gotowania. Zdejmij garnek z ognia, dodaj 30 ml octu, cały cukier i odłożone 16 g koperku. Wymieszaj: zupa ma być kremowa, ale płynna, z widocznymi grzybami i ziemniakami oraz łagodnie kwaśnym smakiem. Przykryj i utrzymuj na najmniejszym ogniu tylko w cieple podczas gotowania jajek; nie doprowadzaj jej do mocnego wrzenia.

Wyjmij jajka z lodówki i wbij każde do osobnej małej miseczki, zachowując całe żółtka. Odkryj rondel z wodą i octem, doprowadź do wrzenia, a następnie zmniejsz ogień: na dnie mogą powstawać drobne bąbelki, ale powierzchnia ma pozostać prawie nieruchoma. Nie rób wiru, ponieważ wszystkie 4 jajka będą gotować się jednocześnie w oddzielnych miejscach. Przygotuj łyżkę cedzakową i talerz wyłożony ręcznikiem papierowym do krótkiego osączenia.

Trzymając miseczki tuż nad powierzchnią wody, kolejno i sprawnie zsuń 4 jajka do rondla, po jednym w każdej jego części, tak aby białka się nie stykały. Gotuj na małym ogniu przez około 4–5 minut, licząc czas dla każdego jajka od chwili wsunięcia go do wody; nie mieszaj wody i nie pozwalaj jej burzliwie wrzeć. Wyjmuj jajka w tej samej kolejności, w jakiej trafiły do rondla, sprawdzając na łyżce: białko powinno być całkowicie białe i zwarte, bez przezroczystych, galaretowatych fragmentów, a środek z żółtkiem nadal miękki przy delikatnym dotknięciu. Jeśli białko pozostaje niedogotowane, włóż jajko z powrotem na około 30–60 sekund i sprawdź ponownie. Gotowe jajka odkładaj na przygotowany talerz tylko na czas krótkiego osączenia; wody z octem po gotowaniu nie dodawaj do zupy, lecz ją odlej.

Wymieszaj gotową gorącą zupę i rozdziel całą między 4 głębokie miski, równomiernie nakładając ziemniaki oraz pieczarki. W każdej porcji ułóż 1 osączone jajko i posyp odłożonym koperkiem, po 1 g na miskę, wykorzystując całe 4 g. Podawaj od razu; jeśli chcesz odsłonić miękkie żółtko, delikatnie natnij białko dopiero w misce. Zupa ma być gorąca, a jajko podane bez długiego oczekiwania na talerzu.