Gigantes plaki — Griekse reuzenbonen gebakken in tomaten

Sorteer de bonen, spoel ze af en doe ze in een grote kom. Giet er 3 l koud water bij, dek af en zet 12 uur in de koelkast; laat in de kom ruimte over voor het uitzetten van de bonen. Giet na het weken al het water af en spoel de bonen opnieuw.

Doe de bonen in een pan van minstens 6 l en voeg 3 l vers water toe. Breng flink aan de kook en laat 10 minuten zonder deksel doorkoken; schep het schuim af. Zet het vuur lager, leg het deksel gedeeltelijk op de pan en laat 90–120 minuten zachtjes koken; houd een langere kooktijd aan als de producent die voorschrijft. De bonen moeten onder water blijven: vul zo nodig bij met heet water uit de extra 500 ml en laat het vocht niet verkoken.

Druk vóór het afgieten een gekookte boon fijn met een vork: de binnenkant moet gelijkmatig romig zijn, zonder harde of krijtachtige kern. Kook langer tot de bonen helemaal zacht zijn als ze vanbinnen nog stevig zijn, vooral bij oudere bonen. Giet pas af wanneer de bonen zacht zijn en gooi al het kookwater weg; de tomaten voeg je later toe.

Hak tegen het einde van de kooktijd van de bonen de ui en knoflook, snijd de wortel in dunne halve maantjes en hak de peterselie met de zachte steeltjes fijn. Verhit 60 ml olijfolie in een brede diepe koekenpan op middellaag vuur. Voeg ui en wortel toe en bak 10–12 minuten, roer af en toe, tot de ui glazig is en de wortel zacht begint te worden; laat ze niet sterk bruinen. Voeg de knoflook toe en bak nog ongeveer 1 minuut.

Voeg de tomaten met al het sap, 300 ml vers water, zout en peper toe aan de koekenpan. Laat ongeveer 15 minuten zonder deksel op laag vuur sudderen en roer af en toe; de saus moet vloeibaar blijven, zodat de bonen erin kunnen bakken. Roer alle gehakte peterselie erdoor. Verwarm ondertussen de oven voor op 200°C met boven- en onderwarmte.

Doe de volledig gare, afgegoten bonen in een ovenschaal van ongeveer 35 × 25 cm en ongeveer 6 cm diep. Voeg alle saus uit de koekenpan en de resterende 20 ml olijfolie toe. Schep voorzichtig om zodat de bonen met saus worden bedekt zonder ze fijn te drukken, en verdeel gelijkmatig.

Zet de schaal op het middelste niveau in de oven en bak 50–60 minuten zonder afdekking. De saus moet duidelijk indikken en aan de zachte bonen hechten, terwijl de uitstekende bonen lichtbruin kleuren. Dek de schaal losjes af met aluminiumfolie en bak verder als de bovenkant uitdroogt of te snel bruint; bak de bonen niet tot ze een droge korst krijgen.

Haal de schaal uit de oven en laat 15 minuten rusten, zodat de saus wat indikt en de bonen sappig blijven. Verdeel in 6 porties als hoofdgerecht en serveer warm; schep bij elke portie ook saus op.