Skirlie — geroosterde haver met ui in boter

Weeg 150 g droge haver van het type medium oatmeal af: middelfijn gemalen met duidelijk voelbare kleine deeltjes. Vervang niet door instantvlokken, grote havervlokken, glad meel of hele haverkorrels; die producten gedragen zich anders. Week de haver niet en spoel niet af. Weeg 200 g gepelde ui af en snijd in kleine blokjes van ongeveer 3–4 mm.

Neem een koekenpan met dikke bodem van ongeveer 24 cm doorsnede en een houten of hittebestendige spatel. Laat alle 50 g boter op matig laag vuur ongeveer 1–2 minuten smelten. Voeg de ui toe zodra de boter zacht begint te schuimen. Wacht niet tot de boter donkerbruin wordt of rookt. Voeg geen olie of een tweede portie vet toe.

Voeg alle gesneden ui toe. Bak rustig ongeveer 8–10 minuten en roer vaak, tot de ui zacht en glazig is, hooguit lichtgoud aan de randen. De ui moet wat vocht behouden en niet veranderen in droge donkere chips. Zet het vuur lager als de ui snel bruint. Al het uienvocht en alle boter blijven in de pan; giet geen vocht af.

Voeg alle 150 g droge haver aan de zachte ui toe. Roer ongeveer 1–2 minuten, verdeel de boter tussen alle deeltjes en maak grotere klontjes los. Spreid het mengsel gelijkmatig over de bodem. Voeg geen water, melk of bouillon toe en dek de pan niet af. Het moet een los bijgerecht met voelbare deeltjes worden, geen gekookte havermoutpap.

Zet het vuur laag en rooster ongeveer 12–15 minuten; roer vaak over de bodem zodat de haver gelijkmatig warm wordt. Het mengsel moet licht naar geroosterd graan ruiken en geleidelijk lichtgoud worden. Versnel dit niet met hoog vuur, want fijne haver en de melkbestanddelen van boter branden snel aan. Maak kleine zachte klontjes met de spatel los zonder alles tot een pasta te drukken.

Voeg alle 2 g zout en 0,5 g zwarte peper toe en meng goed. Laat voor het proeven een beetje op een lepel afkoelen. De haver moet een zachte aangename beet en losse structuur houden, niet hard en rauw-meelachtig zijn. Is meer tijd nodig, rooster dan al roerend nog ongeveer 3–5 minuten op laag vuur. De ui moet zacht blijven; laat niet donker aanbranden.

Haal de pan van het vuur en verdeel alle skirlie over 4 bijgerechtporties; schraap ook de boterige kruimels en ui van de bodem mee. Serveer meteen warm. Laat niet op papier uitlekken en garneer niet met extra boter, kruiden of vlees. Andere onderdelen van het avondeten horen niet bij dit recept. Alle 150 g droge haver, 200 g ui en 50 g boter zijn voor deze vier porties bedoeld.

Schep restjes in een ondiepe bak en zet binnen 2 uur in de koelkast. Bewaar afgedekt tot 2 dagen. Warm al roerend op laag vuur op tot overal heet; gebruik de boter die al in het mengsel zit, zonder vocht toe te voegen. Na koelen kan skirlie wat steviger zijn. Laat het bereide mengsel niet een nacht in de pan staan.